گروه آموزشی عربي ناحیه 3 قم

 

 

عربی 1 درس 2

1-    أمرربی بالقسط / اعراف 29 

- پروردگارم به قسط وعدل فرمان داد   - پروردگارم به عدالت فرمان داد.

*آیه چیزی را که خدا به آن امر کرده ذکر می کند وآن قسط است یعنی میانه روی وترک افراط وتفریط در همه ی امور.   (ص 15 کتاب )

2-    النجم والشجر یسجدان. رحمن 6

– وگیاه ودرخت در برابر خدا تکوینا سجده می کنند . -- وگیاه ودرخت سجده می کنند .

*  منظور از سجده این است که براساس یک شعور خدادای در برابر امر خدا وقوانین آفرینش تسلیم هستند. (ص 15 کتاب )

3-    إنا فتحنا لک فتحا مبینا . فتح 1

– ما تورا پیروزی بخشیدیم چه پیروزی درخشانی . – به یقین ما تو را پیروزی  نمایانی دادیم.

* لحن آیه در مقام منت گذاشتن است وقرائن نشان می دهد منظور فتحی است که خدا در صلح حدیبیه نصیب پیامبر فرمود. (ص 15 کتاب )

4-    وارسلنا رسلنا بالبینات .حدید 25

– براستی رسولان خود را با دلایل آشکار فرستادیم .  – به یقین ما فرستادگان خود را با دلایلی روشن (از منطق ومعجزه) فرستادیم . 

  *پیامبران با سه وسیله مجهز شده اند تا قسط وعدل حاکم گردد یکی بینات مانند معجزات ودلایل عقلی ، دیگری کتاب که همان وحی مکتوب ومعارف دینی است وسومی میزان است .یعنی احکام وقوانین . (ص 16 کتاب )

5-    فبأی آلاء ربکما تکذبان .رحمن 13

– پس ای گروه انس وجن کدامیک از نعمت های پروردگار را تکذیب می کنید . – پس کدام یک از نعمت های پروردگار را انکار می کنید.

       *جن وانس را خطاب می کند ودرصدد اقرار گرفتن از آن ها برمی آید که پیرامون نعمت های الهی بیندیشند. (ص 16 کتاب )

6-     والذین هاجرواوجاهدوا......  .بقره 218

– وکسانی که هجرت نموده و(درراه خدا) جهاد کرده اند. - و کسانی که (درراه خدا) هجرت وجهاد کرده اند. . *آن ها که در راه خدا مهاجرت نموده وجهاد کردند. (ص 16 کتاب )

7-    واحسن کما احسن الله الیک .قصص 77

– ونیکی کن همانگونه که خدا به تو نیکی کرده است.- و از آنجا که خدا به تو نیکی کرده نیکی کن .

*از اموالت به قدر کفایت بردار ومابقی را احسان کن همانطور که خدا از روی احسان به تو اتفاق کرد.( ص 22 کتاب )

8-    إنا انزلناه فی لیلة القدر. قدر1

– به یقین ما این (قرآن) را در شب قدر فروفرستادیم . – ما آن را در شب قدر نازل کردیم.

*به دو صورت به عظمت قرآن اشاره می کند اولا با ذکر ضمیر غایب ثانیا با نسبت دادن نزول قرآن به خدا آن هم با صیغه ی متکلم مع الغیر که مفهوم جمعی دارد.  (ص 22کتاب)

9-    ربنا افرغ علینا صبرا وثبت اقدامنا .بقره 250

– پروردگارا بر( دلهای ) ما صبر وشکیبایی فرو ریز وقدم های ما را استوار کن . - پروردگارا صبر به ما فرو ریزوگام های ما را استوار بدار.

*بعداز فراهم شدن اسباب ومقدمات عادی ، برای رسیدن به مطلوب ورفع هر مکروه دعا اهمیت می یابد .(ص 22 کتاب )

10ــ انا نحن نزلنا علیک القران .انسان 23

– به یقین ما خود این قرآن را بر تو به تدریج فرو فرستادیم. – در حقیقت ما قرآن بر تو به تدریج نازل کردیم . .

 *با سه تاکید پی در پی مسلم می سازد که قرآن سحر وافترا نبوده واز مداخله ی شیطان ونفسانیات به دور می با شد.

تجزیه وترکیب یک آیه : یسبحون اللیل والنهار لا یفترون

  

سرکارخانم کیانی(هنرستان حضرت زهرا )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عربی 1 درس 2

1-    أمرربی بالقسط / اعراف 29 

- پروردگارم به قسط وعدل فرمان داد   - پروردگارم به عدالت فرمان داد.

*آیه چیزی را که خدا به آن امر کرده ذکر می کند وآن قسط است یعنی میانه روی وترک افراط وتفریط در همه ی امور.   (ص 15 کتاب )

2-    النجم والشجر یسجدان. رحمن 6

– وگیاه ودرخت در برابر خدا تکوینا سجده می کنند . -- وگیاه ودرخت سجده می کنند .

*  منظور از سجده این است که براساس یک شعور خدادای در برابر امر خدا وقوانین آفرینش تسلیم هستند. (ص 15 کتاب )

3-    إنا فتحنا لک فتحا مبینا . فتح 1

– ما تورا پیروزی بخشیدیم چه پیروزی درخشانی . – به یقین ما تو را پیروزی  نمایانی دادیم.

* لحن آیه در مقام منت گذاشتن است وقرائن نشان می دهد منظور فتحی است که خدا در صلح حدیبیه نصیب پیامبر فرمود. (ص 15 کتاب )

4-    وارسلنا رسلنا بالبینات .حدید 25

– براستی رسولان خود را با دلایل آشکار فرستادیم .  – به یقین ما فرستادگان خود را با دلایلی روشن (از منطق ومعجزه) فرستادیم . 

*  پیامبران با سه وسیله مجهز شده اند تا قسط وعدل حاکم گردد یکی بینات مانند معجزات ودلایل عقلی ، دیگری کتاب که همان وحی مکتوب ومعارف دینی است وسومی میزان است .یعنی احکام وقوانین . (ص 16 کتاب )

5-    فبأی آلاء ربکما تکذبان .رحمن 13

 – پس ای گروه انس وجن کدامیک از نعمت های پروردگار را تکذیب می کنید . – پس کدام یک از نعمت های پروردگار را انکار می کنید.

*جن وانس را خطاب می کند ودرصدد اقرار گرفتن از آن ها برمی آید که پیرامون نعمت های الهی بیندیشند. (ص 16 کتاب )

6-     والذین هاجرواوجاهدوا......  .بقره 218

– وکسانی که هجرت نموده و(درراه خدا) جهاد کرده اند. - و کسانی که (درراه خدا) هجرت وجهاد کرده اند. . *آن ها که در راه خدا مهاجرت نموده وجهاد کردند. (ص 16 کتاب )

7-    واحسن کما احسن الله الیک .قصص 77

– ونیکی کن همانگونه که خدا به تو نیکی کرده است.- و از آنجا که خدا به تو نیکی کرده نیکی کن .

*از اموالت به قدر کفایت بردار ومابقی را احسان کن همانطور که خدا از روی احسان به تو اتفاق کرد.( ص 22 کتاب )

8-    إنا انزلناه فی لیلة القدر. قدر1

– به یقین ما این (قرآن) را در شب قدر فروفرستادیم . – ما آن را در شب قدر نازل کردیم.

*به دو صورت به عظمت قرآن اشاره می کند اولا با ذکر ضمیر غایب ثانیا با نسبت دادن نزول قرآن به خدا آن هم با صیغه ی متکلم مع الغیر که مفهوم جمعی دارد.  (ص 22کتاب)

9-    ربنا افرغ علینا صبرا وثبت اقدامنا .بقره 250

– پروردگارا بر( دلهای ) ما صبر وشکیبایی فرو ریز وقدم های ما را استوار کن . - پروردگارا صبر به ما فرو ریزوگام های ما را استوار بدار.

 

 

 

 

*بعداز فراهم شدن اسباب ومقدمات عادی ، برای رسیدن به مطلوب ورفع هر مکروه دعا اهمیت می یابد .(ص 22 کتاب )

10ــ انا نحن نزلنا علیک القران .انسان 23

– به یقین ما خود این قرآن را بر تو به تدریج فرو فرستادیم. – در حقیقت ما قرآن بر تو به تدریج نازل کردیم .

*با سه تاکید پی در پی مسلم می سازد که قرآن سحر وافترا نبوده واز مداخله ی شیطان ونفسانیات به دور می با شد.

تجزیه وترکیب یک آیه : یسبحون اللیل والنهار لا یفترون

  

سرکارخانم جوانمرد(دبیرستان خدیوی)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عربی 1 درس 3

ربنا کفر عنا سیئاتنا: قرآن حکیم ، مکارم شیرازی ص 75 چاپ سازمان اوقاف

عتا ابن ابی روح می گوید : روزی نزد عایشه رفتم از اوپرسیدم شگفت انگیز ترین چیزی که از عزت پیامبر دیدی چه بود؟  عایشه گفت : کار پیامبر همه اش عجیب است واز همه عجیب تر شبی در منزل من بود خواست استراحت کند هنوز آرام نگرفته بود از جا برخاست وضو گرفت وبه نماز ایستاد این قدر گریه کرد جلوی لباسش خیس شد وبه سجده رفت ودر سجده این قدر گریه کرد که زمین تر شد وتا طلوع صبح گریه کرد .

وقتی بلال برای اذان آمد پیامبر را گریان دید .گفت : شما مشمول لطف خداوند هستید چرا این همه گریه وزاری ؟

پیامبر فرمودند : آیا نباید بنده شکر گزارخدا باشم. خداوند در شب گذشته آیات تکان دهنده ای را بر من نازل کرد . (منظور آیات 190 تا 194 سوره آل عمران می با شد. )

نام سوره : تحریم 9 – توبه 73 – بقره 119 – آل عمران 193 .

ص 31 کتاب

1.جاهد الکفار والمنافقین : (ای پیامبر) با کافران ومنافقان جهادکن . - (ای پیامبر) با کافران ومنافقان ستیزه کن .

2.انا ارسلناک بالحق بشیرا ونذیرا   . ما تورا به حق فرستادیم تا بشارت گر وبیم دهنده با شی . – (ای رسول خدا ) تورا برای بشارت وتهدید فرستادیم .

3.ربنا کفر عنا سیئاتنا . پروردگارا گناهان ما را بیامرز وبدیهای ما را بزدای .(تولاء) – پروردگارا گناهان مارا بیامرز و زشتی های ما را بپوشان .

تجزیه وترکیب یک آیه :جاهد الکفار والمنافقین.

 

نظرات وپیشنهادات: اگر فقط در رابطه با للاعراب والتحلیل الصرفی وقتمان صرف شود.برای کارمان مناسب تر است.با تشکر

سرکارخانم منصوری

دبیرستان صدیقه کبری

 

 

 

 

 

عربی 1 درس 4

 یا ایها النبی إنا ارسلناک شاهدا ومبشرا ونذیرا .

این سوره مدنی است ودارای 73 آیه است ودر مدینه برپیامبر نازل شده است.

ای پیامبر ما تورا به عنوان گواه برای امتت در آنچه انجام می دهند فرستادیم. همچنان که شهادت عادل مورد قبول است شهادت تو نیز در باره ی امتت چه به سودشان وچه به ضررشان باشد مورد قبول است.

سوره احزاب

شماره سوره:33

صفحه کتاب : 45

1-    ای پیامبر ما تو را به عنوان گواه ،مژده دهنده وبیم دهنده فرستاده ایم.

2-    ای پیامبر ما تو را به عنوان شاهدوبشارت دهنده وبیم دهنده فرستادیم.

موضوع مورد بحث آیه : شاهد وگواه بودن پیامبر برمردم ï قواعدï اسم فاعل مزید ومجرد

تجزیه وترکیب یک آیه : یا ایها النبی إنا ارسلناک شاهدا ومبشرا ونذیرا

 

 

 

 

 

 

 

       یا  ایـــــــها      النبی       إنـــــــــــــــــــــــا        ارســلـــــنا        ک   

  حرف ندا    منادا     حرف تنبیه         صفت ومرفوع       حرف مشبهة بالفعل         اسم ان                 فعل             فاعل             مفعول

            نکره مقصوده                                                                      محلا منصوب                        محلا مرفوع          ومحلا منصوب

            مبنی بر ضم                                                                                                           خبــــــــــــــــر ان ومحلا مرفوع                                           

            محلا منصوب

 

شاهدا          و           مبشرا       و          نذیرا 

حال مفردومنصوب        حرف عطف           معطوف ومنصوب      حرف عطف       معطوف ومنصوب     

ذوالحال ضمیر ک

که به النبی برمی گردد

سرکارخانم شمس الدینی

دبیرستان اعتصام

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

عربی 1 درس 5

 

1-    وما ارسلناک الا ....بشیرا ونذیرا .

2-    هوالذی خلقکم فمنکم کافرو منکم مومن.

3-    لوعلم الناقص بنقفه لکان کاملا.

4-    إن النفس الامارة بالسوء.

5-    لقد خلقنا الانسان فی احسن تقویم .

6-    رحمة الله وبرکاته علیکم اهل البیت ، انه حمید مجید.

7-    ولله المشرق والمغرب .

شرح مختصری از نزول آیه :   " إن النفس لامارة بالسوء  "

این آیه در ادامه آیه قبل از این است که به اعترافات زلیخا نزد همسرش وزنان مصر اشاره می کند که موقع ان رسیده که سالها شرمندگی وجدان را با شهادت قاطعش به پاکی یوسف وگنه کاری خویش جبران کند.

در حقیقت او برای اعتراف صریحش به پاکی یوسف وگنه کاری خویش دو دلیل اقامه می کند. اول وجدانش واحتمالا بقایای علاقه اش به یوسف ! ودر ادامه اشاره می کند که « من هرگز خودم را تبرئه نمی کنم چرا که می دانم نفس سرکش بسیار به بدی ها فرمان می دهد .مگر آنچه را پروردگارم رحم کند»وبا حفظ وکمک او مصون بمانیم .

 سوره یوسف 

شماره سوره:12     ص 242        آیه 53

صفحه کتاب : 52

ترجمه : من نفس خویش را ازعیب وتقصیر مبرا نمی دانم زیرا نفس اماره ،انسان را به کارهای زشت وناروا وا می دارد.

1-    تجزیه وترکیب یک آیه:   « إن النفس الامارة بالسوء. »

 إن: حرف مشبهة بالفعل ،عامل نصب ،مبنی بر فتح

النفس: اسم ، معرفه به ال،جامد،معرب ،منصرف،صحیح الاخر./ اسم حرف مشبهة بالفعل ومنصوب 

لـ : حرف تاکید،غیر عامل،مبنی بر فتح  / لام تاکید بر سر إنّ آمده   

امارة: معرب،اسم،مشتق مبالغه،نکره،منصرف، صحیح الاخر./ خبر إن ومرفوع

بـ :حرف جر، عامل ،مبنی بر کسر

السوء: اسم ، معرفه به ال،جامد،معرب ،منصرف،صحیح الاخر./  مجرور به حرف جر

سرکارخانم موتمنی

دبیرستان صدیقه کبری

 

 

عربی 1 درس 6

.ولقد نصرکم الله /آل عمران 123 صفحه 65 کتاب

ـ خداوند شمارادر (جنگ بدر) یاری نموده است     

* موضوع:یاری شدن مسلمانان در جنگ بدر از جانب خداوند

2.ربّنا اغفر لنا ذنوبنا /آل عمران 147 صفحه 65 کتاب

پروردگارا گناهان مارا ببخش *    بارالها گناهانان رابیامر

موضوع:طلب بخشش گناهان از خداوند متعا ل

3.فاغسلوا وجوهکم /مائده 6 صفحه 65کتاب

صورت هایتان را بشویید (ایه وضودر اینجا کامل ذکر نشده)

موضوع:وضو (شستن صورت در وضو)

4. وماظلمونا..../بقره 57 واعراف 160 صفحه 65 کتاب

وبه ما ظلم نکردند  * وبه ما ستم نکردند

موضوع: ستم نکردن انسان به خود نه به خدا

5. الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی /مائده 3صفحه 68 کتاب

امروز دینتان را برایتان کامل نمودم ونعمتم رابر شماتمام کردم

موضوع: اکمال دین واتمام نعمت (غدیر) جانشینی حضرت علی ع)

6.ایّک نعبد وایّک نستعین /حمد4صفحه 70 کتاب

تنها تورامی پرستیم وتنهااز تویاری می جوییم

موضوع: عبادت خدا وطلب یاری از او

7. نحن نقصّ علیک أحسن القصص /یوسف 3 صفحه 70کتاب

مانیکو ترین سر گذشت ها را بر تو حکایت می کنیم  * ما بهترین سرگذشت هارا بر تو وحی می کنیم

موضوع: باز گو شدن بهترین قصه ها از جانب خدا بر پیامبر (ص)

8.یا ایّها الناس اعبدوا ربّکم الذی خلقکم /بقره 21 صفحه 70 کتاب

ای مردم! پروردگارتان را که شمارا آفریده است پرستش کنید  *  ای مردم! پروردگارخودرا پرستش کنید آن کس که شما راآفریده است

موضوع: پرستش وعبادت خداوند بخاطر آفرینش انسان

 

 

9.واذاقرئ القرآن فاستمعوا له وانصتوا لعلکم ترحمون/اعراف 204 صفحه 70 کتاب

هنگامی که قرآن خوانده می شود گوش فرادهید وخاموش باشید شاید مشمول رحمت الهی شوید

موضوع: گوش فرادادن به قرآن هنگام تلاوت کتاب آسمانی

10. انّ هذا القرآن یهدی للتی هی أقوم /اسراء9 صفحه70 کتاب

این قرآن به راهی که استوارترین راه هاست ،هدایت می کند

موضوع:هدایت نمودن قرآن به بهترین راه ها

11.ماأنزلنا علیک القرآن لتشقی /طه 2 صفحه70کتاب

ماقرآن را بر تو نازل نکردیم که به زحمت افتی

موضوع: نازل نشدن وحی الهی برای ایجاد رنج وزحمت

                                                                               

 

 

                                                                              سرکار خانم آمیغی :دبیرستان فرهنگ